Inleidend

In het veelzijdige veld van jeugdwerk kom je van alles tegen waar je als kerkenraadslid of jeugdwerkvrijwilligers iets mee moet: Hoe ga je om met terugloop in de activiteiten? Hoe neem je de kerkenraad mee in het werken aan verandering? Hoe help je een jongere die vastloopt in zijn/haar leven?

Allerlei vragen die te maken hebben met verandering. Omdat we dit belangrijk vinden, lazen we er een boek over. Gedragswetenschapper Ben Tiggelaar houdt zich bezig met het onderzoeken en begeleiden van processen van verandering en schreef daar een praktisch boek over, getiteld: de Ladder.

In deze blog nemen we jullie kort mee in een aantal ontdekkingen en vragen die we opdeden tijdens het lezen van het boek.

Back to the basics

Hoewel we in de kerk over het algemeen wel aardig genezen zijn van 12-stappenplannen voor gegarandeerde en succesvolle verandering, blijft het verleidelijk om deze trage, moeilijke, soms onvoorspelbare processen in te kaderen in afgebakende stappen. Dit levert wel een mooi plan op, maar is vaak moeilijk uitvoerbaar. Volgens Ben Tiggelaar komt dit omdat de stap van plan naar concreet gedrag ontbreekt. Het is niet zo eenvoudig als het simpelweg uitvoeren van wat je op papier zet.

Hoe dan wel? Ben neemt je in zijn boek mee naar het eenvoudige model van de ladder, wat volgens ons een werkbaar model is om doelen en gewenst gedrag te omschrijven en te verbinden aan concrete stappen. Het model van de Ladder werkt als volgt:

De bovenste tree is het doel dat je nastreeft. Oftewel het resultaat, de ontwikkeling die je wilt zien. Een voorbeeld: ik wil minder stress en meer plezier in mijn werk.

De middelste tree is het concrete gedrag dat nodig is om dat doel dichterbij te brengen. Een voorbeeld: ik begin elke werkdag met het uitschakelen van mijn e-mail en telefoon en werk dan eerst een half uur aan wat ik het belangrijkste vind.

De onderste tree is de support, de ondersteuning die nodig is om je gedragsvoornemen ook echt uit te voeren. Voorbeeld: een briefje met een herinnering aan je voornemen op je bureau. Of een app waarin je bijhoudt hoe het gaat met je verandering.

Ontwikkelen vs. presteren

Eén van de belangrijke tips van Ben Tiggelaar is om het doel waar je naar streeft zo veel mogelijk in termen van persoonlijke ontwikkeling te formuleren en niet in termen van wat je wilt presteren.
Dus niet: “Aan het eind van dit seizoen wil ik meer jongeren op onze club of in de kerk”, maar liever: “Ik wil werken aan een plek waar jongeren zich welkom voelen om te leren wat geloven betekent.”Ontwikkeldoelen zijn vaak effectiever dan prestatiedoelen. Dat geldt vooral bij veranderingen. Ze helpen je onder meer om fouten onderweg te ervaren als leren in plaats van als falen, als een stap vooruit in plaats van een stap achteruit.Een voorbeeld: een sporter die móét presteren en het doel mist, raakt in paniek. Een sporter die mag leren, blijft kalm en houdt zichzelf voor: de volgende keer iets lager mikken.

‘Naar beneden’ plannen

Om te kunnen slagen in het doorvoeren van nieuw gedrag pleit Tiggelaar om op De Ladder ‘naar beneden’ te plannen. Met andere woorden, om bij het maken van een plan de campagne voor jouw eigen gedragsverandering éérst na te denken over je doel (wat wil je bereiken), dan over je gedrag (welke kleine stapjes kan je hiervoor zetten) en tot slot over de support die je daarbij kan gebruiken (alles dat je kan helpen om deze stapjes te zetten).

Bij het laatste kan je niet alleen denken aan hulp van mensen in jouw omgeving, maar ook aan het doorvoeren van kleine veranderingen in de fysieke omgeving zelf.

Werken aan support

Voor veel mensen is de trede ‘werken aan support’ een ware eyeopener. Het formuleren van haalbare – en helaas vaak ook onhaalbare – doelen hebben we aardig onder de knie. Ook het besef dat dit niet automatisch gehaald wordt, hebben we wel. Maar de stap van het veranderen van gedrag door te werken aan support, dus helpende stappen om je gedrag te veranderen, wordt vaak niet gemaakt. Ben Tiggelaar spoort de lezer aan om te beginnen met kleine stappen. In het boek noemt hij het volgende voorbeeld:

Stel: je wilt minder stress ervaren in de ochtend. Je kunt dan besluiten om voortaan een uur eerder op te staan. Maar je kunt je ook voornemen om met kleine stapjes te beginnen en elke dag een minuut eerder op te staan, tot je op zestig minuten zit.

Het nemen van kleine stappen is volgens mij een kunst op zich. We zetten graag grote stappen, want dan zijn we sneller op de plek van bestemming. Maar wat als we dan niet uitkomen bij waar we willen komen? Wat als we daar alleen met kleine stappen kunnen komen?

De vraag die we jou als lezer willen voorleggen is: Welke stappen kun jij bedenken om te werken aan verandering in jouw jeugdwerk en/of kerk? Wat heb je nodig om die stappen te maken?

Accountability

In het boek komt ook naar voren dat het goed is om deze kleine stappen te delen met anderen. Zo werk je samen aan verandering, help je elkaar als het even niet wil, maar maak je ook successen inzichtelijk. Door de kleine stappen bijvoorbeeld vorm te geven in dagelijks terugkerende handelingen (bijvoorbeeld ‘elke dag een appje sturen naar één van de jongeren in jouw kerk met de vraag hoe het gaat’), wordt het behapbaar.

En nu verder

Tot zover deze korte blog met enkele van onze inzichten n.a.v. het boek ‘De Ladder’. We raden jou aan om dit boek ook te lezen en op de plek waar jij wilt werken aan verandering gewoon maar eens wat laddertjes te maken. Wat wil je bereiken? Welk gedrag is daarvoor nodig? En wat ga je doen om dit gedrag concreet te maken?

We wensen je succes en zegen met jouw plan de campagne. Wil je verder praten over de praktische toepassing van deze thematiek op jouw plek? Of heb je een andere vraag? Neem contact met ons op door een e-mail te sturen naar info@jongalphen.nl.