Waarom Anders?

In de afgelopen maanden hebben Michel en ik het boek Anders. Het échte verhaal van Generatie Zenz, de 5- tot 25-jarigen van nu doorgenomen. In september bespraken we dat het goed zou zijn om nieuw materiaal over jeugd en jeugdwerk te bespreken. We bespraken wat ons opviel, wat we mooi vonden of waar we iets mee willen voor Jong Alphen of in ons werk. Al lezend en besprekend kwam het idee op om dit ook te delen. Verwacht hier geen precieze samenvatting van het boek, maar een bespreking vanuit hoe wij door het boek heengegaan zijn.

De theorie vloeit voort vanuit de praktijk

In de voorbereiding van het boek heeft Angela Weghorst een kwantitatief onderzoek gehouden onder vierduizend (!) 5- tot 25-jarigen en hun ouders. Ook heeft ze meer dan zestig interviews gehouden, waarvan delen ook zijn opgenomen in het boek als illustratie voor de theorie die naar voren komt.

Het mooie is dat de schrijfster op een andere manier met de kinderen, tieners en jongeren die voor haar zitten, is omgegaan. In plaats van haar theorie te toetsen aan de ander, heeft ze juist die verhalen gebruikt om te komen tot een nieuwe kijk op Generatie Zenz.

Generatie Zenz?

Ja, Generatie Zenz. Dat moet toch even uitgelegd worden. Met Generatie Zenz worden de kinderen en jongeren van nu bedoeld; kort gezegd iedereen die geboren is na 1990. In het boek wordt ook een korte tour genomen langs de voorgaande generaties: de Stille Generatie, Babyboomers, Generatie X en Generatie Y. Het is boeiend om dit even door te nemen om jezelf of anderen te plaatsen.

Wat Generatie Zenz onder andere typeert, is dat zij op zoek is naar zingeving en zen. De praktische instelling van voorgaande generaties willen ze verrijken met intuïtie en sensitiviteit. Persoonlijke ambitie, status en onderlinge concurrentie maken plaats voor spiritualiteit en gemeenschapszin. De kinderen en jongeren maken zich vaak zorgen over de toestand van de wereld. (p. 319-323)

Misschien herken je dit wel precies. Of heb je geen idee waar dit allemaal vandaan komt, want jouw kinderen en jongeren lijken zich niet zo druk te maken over zingeving en de toestand in de wereld.

Can you remember who you were, before the world told you who you should be?

— Danielle LaPorte

Waarom moet jij dit boek lezen?

Het is goed geschreven

Het boek Anders is goed geschreven en leest erg makkelijk weg. De persoonlijke verhalen van kinderen en jongeren raken en zijn soms ook erg herkenbaar. Het is een duidelijk en compleet verhaal over de leefwereld en belevingswereld van kinderen en jongeren. In het boek worden duidelijke overzichten, handige modellen en inspirerende verhalen gecombineerd, wat wij een waardevolle combinatie vinden.

Het is weer eens wat anders dan boekjes over geloofsopvoeding

In het boek is hier en daar aandacht voor geloven, voor het bovennatuurlijke. Eén van de kenmerken van Generatie Zenz is ook dat zij vaak al vroeg bezig zijn met levensvragen én vaker of sneller aanvoelen dat er meer is. Maar over het algemeen is Anders een boek dat niet gericht is op geloofsopvoeding. Desalniettemin raden wij het zeker aan omdat het een geweldig inzicht geeft in het leven van Generatie Zenz en juist daarom kan helpen bij geloofsopvoeding.

Generatie Zenz hoort, ziet, voelt, proeft en ruikt over het algemeen veel meer dan voorgaande generaties. Daar kun je iets van vinden, maar het is duidelijk dat kinderen en jongeren van nu het leven willen beleven. Hoe draagt de kerk, de dienst op zondag, de preek of toespraak, de liederen, het samenzijn daaraan bij? In hoeverre wordt hierin rekening gehouden met Generatie Zenz?

Het is hoopvol geschreven

Het boek geeft een ontwapenende en hoopvolle kijk op de huidige generatie kinderen en jongeren. Ontwapenend omdat die generatie zelf aan het woord komt in de vorm van interviews en omdat de conclusies gegrond zijn in gedegen onderzoek. Het boek is hoopvol omdat de daarin beschreven generatie veel minder materialistisch, asociaal en nihilistisch is ingesteld dan sommige media ons willen doen geloven. Waarden als verbondenheid, zorgzaamheid en liefde geven juist de doorslag. Waarden die we in de kerk ook wel zien zitten!

Je bent niet klaar als je het boek uit hebt

Het boek nodigde ons om verder te denken over vragen als: Wat zegt dit nu voor onze context? Wat betekent dit voor het kinderwerk en jeugdwerk in de kerken? Hoe ben ik bezig met het aanspreken van jongeren? Het mooie is dat het boek hier geen antwoorden op geeft, zelfs niet echt handvatten (al is het laatste hoofdstuk zeker de moeite waard). Je moet dus zelf verder, in gesprek met jongeren.

De uitvinding voor kinderen die ik het meeste haat, is de kleurplaat. Je slaat de creativiteit dood door ze netjes binnen de lijnen te laten kleuren en een vast stramien te volgen. Geef ze een leeg vel en laat ze volledig losgaan en maken wat ze op dat moment willen. 

— Angela Weghorst

Uitsmijter

Uiteraard verklappen we niet alles wat er in het boek te lezen staat, maar we willen je hieronder nog drie vragen meegeven om mee te nemen tijdens het lezen:

  1. In het boek wordt gesproken over de bekende trits van rust, reinheid en regelmaat en de afnemende invloed daarvan in onze samenleving en het leven van kinderen en jongeren. De vraag is: Moeten rust, reinheid en regelmaat terug? Zo ja, hoe? Zo nee, wat is het alternatief?
  2. In het boek worden zeven persoonlijkheidstypen genoemd: één daarvan is de intuitive: hij wordt gedreven door zijn intuïtie die bepaalt of iets interessant genoeg is of niet. Ook is hij geïnteresseerd in spiritualiteit. De vraag is: Hoe spreken we intuitives aan in de kerk?
  3. Uiteraard wordt er in het boek ook gesproken over de invloed en werking van social media. De schrijfster noemt o.a. het niet afschermen van de gevaren, maar hier juist erop wijzen en weerbaar maken. De vraag is: Hoe denk jij over kinderen en jongeren en social media?